Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην Ευρώπη σήμερα




«Χτες, επέστρεψα από ανάβαση, της οποίας ήμουν αρχηγός ομάδας στο Matterhorn της Ελβετίας. Αναρριχηθήκαμε στην κόψη Hornli, την πασίγνωστη διαδρομή, στην οποία η πρώτη ανάβαση έγινε στα 1865. Πηγαίνω εκεί κάθε καλοκαίρι. Αυτές οι αρκετά σκαρφαλωμένες διαδρομές γίνονται επικίνδυνες και πολλές έχουν κλείσει. Το μόνιμα παγωμένο έδαφος (πέρμαφροστ), που συγκρατεί τα πετρώματα για εκατοντάδες ή χιλιάδες χρόνια, λιώνει. Λιώνει κατά τη διάρκεια της ημέρας και παγώνει κατά τη νύχτα και αυτό προκαλεί τον θρυμματισμό των πετρωμάτων. Αυτό συμβαίνει σε όλο και πιο μεγάλα υψόμετρα κάθε χρόνο και, ως φαινόμενο, μετακινείται ψηλότερα στα βουνά».

Ο Sebastian Montaz ζει στο Saint Gervais, ένα χωριό στην περιφέρεια Chamonix της Γαλλίας. Είναι οδηγός βουνού και εκπαιδευτής σκι. Μεγάλωσε στις Γαλλικές Άλπεις αλλά οδηγεί ομάδες ορειβατών και σκιέρ σε ολόκληρη την Αλπική περιοχή.

«Τα βουνά, κάτω από φυσιολογικές συνθήκες, αλλάζουν με αργούς ρυθμούς. Αλλά, ωστόσο, εδώ στις Άλπεις, βλέπουμε τις αλλαγές σχεδόν με την εναλλαγή της κάθε εποχής. Έχουν αλλάξει δραματικά από τότε που ήμουν παιδί και ποιος ξέρει πως θα είναι οι Άλπεις όταν ενηλικιωθεί η κόρη μου.Τα τελευταία πέντε χρόνια, από τον Ιούνιο έως τον Ιούλιο, δεν μπορούσες να αναρριχηθείς σε μικτό πεδίο, με χιόνι και στον πάγο. Σήμερα δεν είναι ασφαλές από τον Ιούνιο έως τα τέλη Σεπτεμβρίου. Τον περασμένο χειμώνα είχαμε το καλύτερο χιόνι τα τελευταία εννιά χρόνια, αλλά χειμώνες σαν κι αυτόν αποτελεί σήμερα εξαίρεση», λέει ο Sebastian.

Η κλιματική αλλαγή επηρεάζει τις Άλπεις από τη σύσταση των μονίμως παγωμένων εκτάσεων που συγκρατεί τη συνοχή των πετρωμάτων έως την ποσότητα και την ποιότητα του χιονιού. Οι παγετώνες υποχωρούν και οι γέφυρες πάγου και χιονιού εξαφανίζονται. Οι τεχνικές των οδηγών βουνού αλλάζουν καθώς παραδοσιακές διαδρομές γίνονται ανασφαλείς. Ορισμένοι παγετώνες, η διάσχιση των οποίων ήταν δυνατή πέντε χρόνια πριν, έχουν αλλάξει. Ο πάγος έχει εξαφανιστεί και έχει αποκαλυφθεί το πέτρωμα από κάτω.

Ο «καθρέφτης» της Ευρώπης

Οι Άλπεις είναι το εικονικό σύμβολο της Ευρώπης. Ένας από τους κορυφαίους τουριστικούς προορισμούς της ηπείρου που παρέχει πολύ περισσότερα από προορισμούς διακοπών. 40 τοις εκατό των γλυκών υδάτων της Ευρώπης πηγάζουν από εδώ, καλύπτοντας τις ανάγκες δεκάδων εκατομμυρίων Ευρωπαίων σε πεδινές περιοχές. Δεν προκαλεί εντύπωση, άλλωστε, το ότι οι Άλπεις αποκαλούνται ορισμένες φορές «ο υδάτινος πύργος της Ευρώπης».

Τα γλυκά ύδατα είναι ζωτικής σημασίας, όχι μόνο για τις οκτώ Αλπικές χώρες αλλά και για ένα τεράστιο τμήμα της ηπειρωτικής Ευρώπης. Σε μία πρόσφατη έκθεση του ΕΟΠ με τον τίτλο «Περιφερειακή κλιματική αλλαγή και προσαρμογή – οι Άλπεις απέναντι στην πρόκληση των μεταβαλλόμενων υδάτινων πόρων», εξετάζονται οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στην προσφορά και ζήτηση γλυκών νερών σε καίριες Αλπικές περιφέρειες.

Σημείο εστίασης: οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στο αλπικό οικοσύστημα

Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στο αλπικό οικοσύστημα δεν περιορίζονται στην ποσότητα του παρεχόμενου πόσιμου ύδατος. Για κάθε αύξηση θερμοκρασίας 1 βαθμό κελσίου, το όριο χιονιού ανεβαίνει κατά περίπου 150 μέτρα, με αποτέλεσμα να συσσωρεύεται λιγότερο χιόνι σε χαμηλά υψόμετρα. Σχεδόν μισά από όλα τα θέρετρα σκι στην Ελβετία και, ακόμη περισσότερα, στη Γερμανία, την Αυστρία και τα Πυρηναία, θα αντιμετωπίσουν δυσκολίες στην προσέλκυση τουριστών και των ενασχολούμενων με τα χειμερινά σπορ στο μέλλον.

Τα φυτικά είδη μεταναστεύουν προς τα βόρεια και σε μεγαλύτερα υψόμετρα. Τα ονομαζόμενα «πρωτοεισβάλλοντα είδη» μετακινούνται ψηλότερα. Φυτά που έχουν προσαρμοστεί στο ψύχος έχουν εξωθηθεί από τις φυσικές ζώνες κατανομής τους. Τα φυτικά είδη της Ευρώπης μπορεί να έχουν μετατοπιστεί εκατοντάδες χιλιόμετρα βορειότερα μέχρι τα τέλη του 21ου αιώνα και 60% των ορεινών φυτικών ειδών μπορεί να αντιμετωπίσουν τον κίνδυνο της οριστικής εξαφάνισης.

Η παρατηρούμενη και προβλεπόμενη μείωση των μονίμως παγωμένων εκτάσεων αναμένεται, επίσης, να αυξήσει τους φυσικούς κινδύνους και τις ζημιές σε έργα υποδομής σε υψηλά υψόμετρα. Το κύμα καύσωνα του 2003, σε ολόκληρη την Ευρώπη, καταδεικνύει τις δυνητικές σοβαρές επιπτώσεις που μπορούν να επιφέρουν οι υψηλότερες θερμοκρασίες και η ξηρασία στην ευημερία των ανθρώπων και σε οικονομικούς τομείς που εξαρτώνται από τους υδάτινους πόρους (όπως η παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος). Το λιώσιμο των πάγων μείωσε την μάζα των αλπικών παγετώνων κατά ένα δέκατο σε αυτό μόνο το έτος και σημειώθηκαν θάνατοι δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Οι Άλπεις παρέχουν μία προεπισκόπηση των προκλήσεων που θα αντιμετωπίσουν τα οικοσυστήματα, οι οικότοποι και οι πληθυσμοί σε ολόκληρη την Ευρώπη και τον κόσμο.

ΠΗΓΗ




Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *